Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và kết quả phẫu thuật điều trị viêm nội tâm mạc nhiễm khuẩn: Kết cục nội viện và theo dõi trung hạn tại một trung tâm

Bùi Thế Dũng1, , Lê Nhật Thảo, Nguyễn Hoàng Định1
1 Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Đặt vấn đề: Viêm nội tâm mạc nhiễm khuẩn (VNTMNK) là bệnh lý nặng với tỷ lệ tử vong cao. Phẫu thuật tim đóng vai trò quan trọng trong điều trị các trường hợp có biến chứng hoặc nguy cơ cao, tuy nhiên dữ liệu về kết cục sau phẫu thuật tại Việt Nam còn hạn chế. Mục tiêu: Đánh giá đặc điểm lâm sàng – cận lâm sàng, kết cục nội viện và kết quả theo dõi tối thiểu 1 năm sau phẫu thuật ở bệnh nhân VNTMNK, đồng thời khảo sát các yếu tố liên quan đến tử vong.


Phương pháp: Nghiên cứu đoàn hệ hồi cứu – tiến cứu trên 109 bệnh nhân ≥18 tuổi được phẫu thuật điều trị VNTMNK tại Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM giai đoạn 12/2016–12/2025. Phân tích sống còn bằng Kaplan–Meier và hồi quy Cox đơn biến để đánh giá các yếu tố liên quan đến tử vong.


Kết quả: Tuổi trung vị 54 (38,5–62) năm; nam chiếm 72,5%. Sốt (46%) và khó thở (43%) là triệu chứng nhập viện thường gặp. Thuyên tắc não và tắc mạch hệ thống lần lượt gặp ở 30,3% và 45,9% bệnh nhân. Liên cầu nhóm Viridans là tác nhân thường gặp nhất (34,9%), trong khi 27,5% cấy máu âm tính. Sùi được ghi nhận ở 98,2% bệnh nhân, trong đó 81,3% ≥10 mm. Tỷ lệ tử vong nội viện là 8,3%. Tỷ lệ sống còn sau 1 năm và 2 năm lần lượt là 94,6% và 93,2%. Thời gian tuần hoàn ngoài cơ thể và thời gian kẹp động mạch chủ có liên quan có ý nghĩa với tử vong chung.


Kết luận: Phẫu thuật điều trị VNTMNK tại trung tâm cho kết quả nội viện và trung hạn khả quan. Thời gian tuần hoàn ngoài cơ thể và thời gian kẹp động mạch chủ kéo dài là các yếu tố tiên lượng tử vong quan trọng.

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

1. Delgado V, Ajmone Marsan N, de Waha S, Bonaros N, Brida M, Burri H, et al. 2023 ESC Guidelines for the management of endocarditis. Eur Heart J. 2023;44(39):3948-4042.
2. Cahill TJ, Baddour LM, Habib G, Hoen B, Salaun E, Pettersson GB, et al. Challenges in Infective Endocarditis. J Am Coll Cardiol. 2017;69(3):325-44.
3. Prendergast BD, Tornos P. Surgery for infective endocarditis: who and when? Circulation. 2010;121(9):1141-52.
4. Gopal K, Krishna N, Varma PK. Surgery for infective endocarditis-analysis of factors affecting outcome. Indian J Thorac Cardiovasc Surg. 2021;37(4):381-91.
5. Thẳng ĐV, Tiến TQ. Đánh giá kết quả sớm điều trị ngoại khoa bệnh lý viêm nội tâm mạc nhiễm trùng. Tạp chí Y học Việt Nam. 2022;512:259-64.
6. Hiền NS, Phong NH, Thiện LQ. Kết quả điều trị phẫu thuật viêm nội tâm mạc nhiễm khuẩn van tim bên trái tại Bệnh viện Tim Hà Nội. Tạp chí Phẫu thuật Tim mạch và Lồng ngực Việt Nam. 2021:124-37.
7. Dũng VH, Trạng BM. Kinh nghiệm điều trị phẫu thuật viêm nội tâm mạc nhiễm trùng đang diễn tiến. Tạp chí Phẫu thuật Tim mạch và Lồng ngực Việt Nam. 2022;40:61-8.
8. Li S, Nordick KV, Murrieta-Alvarez I, Kirby RP, Bhattacharya R, Garcia I, et al. Prolonged Cardiopulmonary Bypass Time-Induced Endothelial Dysfunction via Glypican-1 Shedding, Inflammation, and Matrix Metalloproteinase 9 in Patients Undergoing Cardiac Surgery. Biomedicines. 2024;13(1).
9. Iung B, Doco-Lecompte T, Chocron S, Strady C, Delahaye F, Le Moing V, et al. Cardiac surgery during the acute phase of infective endocarditis: discrepancies between European Society of Cardiology guidelines and practices. Eur Heart J. 2016;37(10):840-8.
10. Guiomara N, Vaz-da-Silva M, Mbala D, Sousa-Pinto B, Monteiro JP, Ponce P, et al. Cardiac surgery in infective endocarditis and predictors of in-hospital mortality. Rev Port Cardiol. 2020;39(3):137-49.
11. Agrawal A, Arockiam AD, Jamil Y, El Dahdah J, Honnekeri B, Chedid El Helou M, et al. Contemporary risk models for infective endocarditis surgery: a narrative review. Ther Adv Cardiovasc Dis. 2023;17:17539447231193291.
12. Bor DH, Woolhandler S, Nardin R, Brusch J, Himmelstein DU. Infective endocarditis in the U.S., 1998-2009: a nationwide study. PLoS One. 2013;8(3):e60033.
13. Scully PR, Woldman S, Prendergast BD. Infective endocarditis: we could (and should) do better. Heart. 2021;107(2):96-8.
14. Kang D-H, Kim Y-J, Kim S-H, Sun BJ, Kim D-H, Yun S-C, et al. Early Surgery versus Conventional Treatment for Infective Endocarditis. NEJM. 2012;366(26).
15. Jussli-Melchers J, Friedrich C, Mandler K, Alosh MH, Salem MA, Schoettler J, et al. Risk Factor Analysis for 30-day Mortality After Surgery for Infective Endocarditis. Thorac Cardiovasc Surg. 2024;72(8):595-606.
16. Madhavan S, Chan SP, Tan WC, Eng J, Li B, Luo HD, et al. Cardiopulmonary bypass time: every minute counts. J Cardiovasc Surg (Torino). 2018;59(2):274-81.
17. Miller PC, Schulte LJ, Marghitu T, Huang S, Kaneko T, Damiano RJ, et al. Outcomes of double-valve surgery for infective endocarditis are improving in the modern era. J Thorac Cardiovasc Surg. 2024;168(3):832-42.