Đặc điểm tổn thương mạch vành ở bệnh nhân nhồi máu cơ tim cấp dưới 45 tuổi
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Đặt vấn đề: Nhồi máu cơ tim cấp là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong do tim mạch. Bên cạnh nhóm bệnh nhân trung niên và cao tuổi, xu hướng trẻ hóa bệnh ngày càng rõ rệt. Sự khác biệt về đặc điểm tổn thương động mạch vành giữa các nhóm tuổi có thể có ý nghĩa quan trọng trong định hướng điều trị và tiên lượng. Mục tiêu: Mô tả và so sánh đặc điểm tổn thương động mạch vành ở bệnh nhân nhồi máu cơ tim cấp ≤ 45 tuổi và > 45 tuổi. Phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên các bệnh nhân được chẩn đoán nhồi máu cơ tim cấp và được chụp động mạch vành/can thiệp động mạch vành. Bệnh nhân được chia thành hai nhóm theo tuổi (≤ 45 và > 45). Các biến số phân tích bao gồm số nhánh động mạch vành tổn thương, chiều dài tổn thương và phân loại hình thái tổn thương theo loại A, B, C. Kết quả: Tỷ lệ tổn thương một nhánh cao hơn có ý nghĩa ở nhóm ≤ 45 tuổi (42,1%) so với nhóm > 45 tuổi (24,6%; p < 0,05). Ngược lại, tổn thương ba nhánh gặp nhiều hơn ở nhóm > 45 tuổi (36,8% so với 22,8%; p < 0,05). Khi gộp tổn thương 2–3 nhánh, nhóm > 45 tuổi chiếm tỷ lệ cao hơn rõ rệt (75,4% so với 57,9%; p < 0,05), cho thấy mức độ lan tỏa tăng theo tuổi. Ngoài ra, tổn thương ở bệnh nhân ≤ 45 tuổi thường ngắn và khu trú hơn, trong khi nhóm > 45 tuổi ghi nhận tổn thương dài và phức tạp hơn, với tỷ lệ tổn thương loại B và C cao hơn. Kết luận: Bệnh nhân lớn tuổi có xu hướng tổn thương đa nhánh, lan tỏa và phức tạp hơn so với nhóm trẻ. Những khác biệt này phản ánh tiến triển tự nhiên của xơ vữa động mạch theo thời gian và có ý nghĩa trong lựa chọn chiến lược điều trị và tiên lượng bệnh.
Từ khóa
Nhồi máu cơ tim cấp, bênh nhân trẻ, tổn thương đa nhánh, chiều dài tổn thương, phân loại tổn thương mạch vành, xơ vữa động mạch
Chi tiết bài viết
Tài liệu tham khảo
2. Ibanez B, James S, Agewall S, et al. 2017 ESC Guidelines for the management of acute myocardial infarction in patients presenting with ST-segment elevation. Eur Heart J. 2018;39(2):119-177. doi:10.1093/eurheartj/ehx393.
3. Collet JP, Thiele H, Barbato E, et al. 2020 ESC Guidelines for the management of acute coronary syndromes in patients presenting without persistent ST-segment elevation. Eur Heart J. 2021;42(14):1289-1367. doi:10.1093/eurheartj/ehaa575.
4. Gupta A, Wang Y, Spertus JA, et al. Trends in acute myocardial infarction in young patients and differences by sex and race, 2001 to 2010. J Am Coll Cardiol. 2014;64(4):337-345. doi:10.1016/j.jacc.2014.04.054.
5. Arora S, Stouffer GA, Kucharska-Newton AM, et al. Twenty year trends and sex differences in young adults hospitalized with acute myocardial infarction. Circulation. 2019;139(8):1047-1056. doi:10.1161/CIRCULATIONAHA.118.037137.
6. Thygesen K, Alpert JS, Jaffe AS, et al. Fourth universal definition of myocardial infarction (2018). Circulation. 2018;138(20):e618-e651.
7. Konigstein M, et al. Utility of the ACC/AHA lesion classification to predict PCI outcomes. J Am Heart Assoc. 2022.
8. Libby P. Mechanisms of acute coronary syndromes and their implications for therapy. N Engl J Med. 2013;368(21):2004-2013. doi:10.1056/NEJMra1216063.
9. Nguyễn Kim Dung. Nghiên cứu những đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng ở các bệnh nhân ≤45 tuổi bị nhồi máu cơ tim cấp [luận văn chuyên khoa II]. Hà Nội: Đại học Y Hà Nội; 2005. p.60-68.
10. Esteban MR, Montero SM, Sánchez JA, et al. Acute coronary syndrome in the young: clinical characteristics, risk factors and prognosis. Open Cardiovasc Med J. 2014;8:61-67.
11. Liu L, Zeng B. Risk factor differences in acute myocardial infarction between young and older people: a systematic review and meta-analysis. Int J Cardiovasc Sci. 2018; ahead of print:1-14.
12. Valdes Martin A. Characterization of acute coronary syndrome in younger than 45 years old of one specialist institution in Habana, Cuba between 2013 and 2014. Medicas UIS. 2015;28(3):281-290.
13. Nguyễn Quốc Thái. Nghiên cứu hiệu quả can thiệp động mạch vành của stent phủ thuốc trong điều trị nhồi máu cơ tim cấp [luận án tiến sĩ]. Hà Nội: Đại học Y Hà Nội; 2011.
14. Trần Anh Tuấn. Nghiên cứu những đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng ở các bệnh nhân ≥80 tuổi bị nhồi máu cơ tim cấp [luận văn thạc sĩ]. Hà Nội: Đại học Y Hà Nội; 2013. p.31.