Đặc điểm lâm sàng và các hành vi có nguy cơ gây tổn thương ở người bệnh sảng sau phẫu thuật tim
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Mục tiêu: Mô tả một số đặc điểm lâm sàng và các biểu hiện hành vi có nguy cơ gây nguy hiểm cho người bệnh và nhân viên y tế ở bệnh nhân sảng sau phẫu thuật tim. Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả tiến cứu được thực hiện trên người bệnh ≥18 tuổi được phẫu thuật tim và điều trị tại đơn vị Hồi sức sau phẫu thuật Tim từ tháng 6/2025 đến tháng 12/2025. Người bệnh được đánh giá mức độ an thần bằng thang điểm Richmond Agitation-Sedation Scale (RASS) và sàng lọc sảng bằng công cụ Confusion Assessment Method for the Intensive Care Unit (CAM-ICU). Người bệnh có RASS - 4 hoặc -5 tại thời điểm đánh giá được đánh giá lại khi mức độ ý thức cho phép. Sảng được xác định khi có rối loạn ý thức khởi phát cấp tính hoặc diễn biến dao động, kèm giảm chú ý và có suy giảm tổ chức tư duy hoặc thay đổi mức độ ý thức. Các biểu hiện hành vi nguy hiểm đối với người bệnh và nhân viên y tế được ghi nhận trong quá trình theo dõi. Kết quả: Có 38 người bệnh sảng sau phẫu thuật tim được đưa vào nghiên cứu, tuổi trung bình 60,35 ± 10,84 tuổi; nữ giới chiếm 73,7%. Thời điểm xuất hiện sảng trung bình là 25,47 ± 26,76 giờ sau khi vào hồi sức; 36,8% xuất hiện trong ngày đầu và 47,4% xuất hiện vào ngày thứ nhất sau mổ. Sảng kéo dài 1 ngày ở 60,5% trường hợp và 2 ngày ở 26,3%. Thể tăng động chiếm ưu thế, không ghi nhận trường hợp thể hỗn hợp. Có 36,84% người bệnh phải kéo dài thở máy do tình trạng sảng. Các hành vi nguy hiểm đối với người bệnh thường gặp là tự rút đường truyền (21,1%), rút ống thông dạ dày (13,2%), đập đầu hoặc tay chân (13,2%), rút ống thông tiểu (10,5%) và tự rút ống nội khí quản (5,3%). Đối với nhân viên y tế và người chăm sóc, các biểu hiện thường gặp gồm chửi, lăng mạ (57,9%), nhổ nước bọt (39,5%), cào, cấu, cắn (26,3%) và đánh, đá, đạp (15,8%). Haloperidol được sử dụng ở 92,1% trường hợp và cố định tại giường ở 94,7%. Kết luận: Sảng sau phẫu thuật tim chủ yếu xuất hiện trong 24–48 giờ đầu, với biểu hiện chủ yếu là thể tăng động và có thể gây nguy cơ mất an toàn đáng kể cho cả người bệnh và nhân viên y tế. Các hành vi tự rút thiết bị điều trị, kích động và tấn công nhân viên y tế là những biểu hiện cần được nhận diện sớm, có ý nghĩa quan trọng trong tổ chức theo dõi, phòng ngừa và xử trí an toàn tại đơn vị hồi sức.
Từ khóa
Sảng sau phẫu thuật tim, CAM-ICU, an toàn người bệnh, an toàn nhân viên y tế
Chi tiết bài viết
Tài liệu tham khảo
2. Kim M.-S. và Kim S.-H. (2024). Risk factors for postoperative delirium in patients with cardiac surgery. Sci Prog, 107(3), 368504241266362.
3. Miranda F., Gonzalez F., Plana M.N. và cộng sự. (2023). Confusion Assessment Method for the Intensive Care Unit (CAM-ICU) for the diagnosis of delirium in adults in critical care settings. Cochrane Database Syst Rev, 2023(11).
4. Mossie A., Regasa T., Neme D. và cộng sự. (2022). Evidence-Based Guideline on Management of Postoperative Delirium in Older People for Low Resource Setting: Systematic Review Article. Int J Gen Med, 15, 4053–4065.
5. Jiang Y., Xie Y., Fang P. và cộng sự. (2024). Cognitive Training for Reduction of Delirium in Patients Undergoing Cardiac Surgery: A Randomized Clinical Trial. JAMA Netw Open, 7(4), e247361.
6. Shining Cai , Jingjing Li , Jian Gao, Wenyan Pan, Yuxia Zhang (2022). Prediction models for postoperative delirium after cardiac surgery: Systematic review and critical appraisal. Int J Nurs Stud ISSN 0020-7489 Vol 136 Page 104340, 136, 104340.
7. Mart M.F., Boehm L.M., Kiehl A.L. và cộng sự. (2024). Long-term outcomes after treatment of delirium during critical illness with antipsychotics (MIND-USA): a randomised, placebo-controlled, phase 3 trial. Lancet Respir Med, 12(8), 599–607.
8. Knowledge, attitude, and practice regarding postoperative delirium among cardiac surgery nurses: A cross‐sectional multi‐centre study - Zhou - 2023 - Journal of Clinical Nursing., accessed: 5/4/2025.
9. Nguyen T.T., Ta D.D., Ho H.S. và cộng sự. (2023). Incidence and risk factors for delirium after open heart surgery with cardiopulmonary bypass. Anaesth Pain Intensive Care, 27(6), 639–645.