Hạ natri máu nặng sau can thiệp đặt stent động mạch cảnh: báo cáo ca lâm sàng và tổng quan y văn

Nguyễn Duy Tân1,2, , Huỳnh Ngọc Hạnh1
1 Bệnh viện Thống Nhất
2 Trường Đại học Khoa học Sức khỏe, ĐHQG TP. Hồ Chí Minh

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Giới thiệu: Hạ natri máu nặng sau phẫu thuật bóc lớp nội mạc và can thiệp đặt stent động mạch cảnh là biến chứng hiếm gặp nhưng tiềm ẩn nguy cơ tử vong cao nếu không được nhận diện và xử trí kịp thời. Triệu chứng lâm sàng dễ nhầm lẫn với tai biến mạch máu não, gây trì hoãn trong chẩn đoán và điều trị.


Ca lâm sàng: Bệnh nhân nam, 70 tuổi, nhập viện với chẩn đoán hẹp 80% động mạch cảnh trong bên phải đoạn gốc, được can thiệp nội mạch đặt stent thành công. Vào ngày thứ ba sau thủ thuật, bệnh nhân xuất hiện đau đầu dữ dội, lơ mơ, mất định hướng không gian – thời gian. Kết quả chụp cắt lớp vi tính và cộng hưởng từ sọ não không ghi nhận tổn thương não cấp tính. Xét nghiệm sinh hóa phát hiện nồng độ natri máu giảm nặng xuống 102 mmol/L, áp lực thẩm thấu máu 202 mOsmol/L, natri niệu tăng 58 mEq/L, phù hợp với hội chứng tăng tiết hormone chống bài niệu không phù hợp (SIADH), với vai trò thúc đẩy của thuốc lợi tiểu nhóm thiazide (Indapamide). Bệnh nhân được bù dung dịch muối ưu trương và hạn chế dịch nhập; tình trạng bệnh cải thiện hoàn toàn sau 7 ngày điều trị.


Kết luận: Biến chứng hạ natri máu sau can thiệp mạch cảnh cần được bác sĩ chuyên khoa mạch máu cân nhắc trong chẩn đoán phân biệt khi bệnh nhân có rối loạn tri giác sau thủ thuật. Việc kiểm tra thường quy điện giải đồ sau can thiệp, đặc biệt ở bệnh nhân cao tuổi đang dùng thuốc lợi tiểu, có thể giúp phát hiện sớm và cải thiện tiên lượng.

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

[1] Mannesse CK, Vondeling AM, van Marum RJ, van Solinge WW, Egberts TC, Jansen PA. Prevalence of hyponatremia on geriatric wards compared to other settings over four decades: a systematic review. Ageing Res Rev. 2013;12(1):165–173. doi:10.1016/j.arr.2012.04.006
[2] Assadi F. Hyponatremia: a problem-solving approach to clinical cases. J Nephrol. 2012;25(4):473–480. doi:10.5301/jn.5000029
[3] Verbalis JG, Goldsmith SR, Greenberg A, et al. Diagnosis, evaluation, and treatment of hyponatremia: expert panel recommendations. Am J Med. 2013;126(10 Suppl 1):S1–S42. doi:10.1016/j.amjmed.2013.07.006
[4] Spasovski G, Vanholder R, Allolio B, et al.; Hyponatraemia Guideline Development Group. Clinical practice guideline on diagnosis and treatment of hyponatraemia. Eur J Endocrinol. 2014;170(3):G1–G47. doi:10.1530/EJE-13-1020
[5] Ferrero NA, Nguyen T, Siddiqui F. A rare case of neurological dysfunction due to severe hyponatremia after carotid artery endarterectomy: a review of the clinical approach to hyponatremia. Clin Case Rep. 2021;9(12):e05171. doi:10.1002/ccr3.5171
[6] Parkinson F, Hopper AN, Eggert S, Ferguson CJ. An interesting case of acute, severe postoperative hyponatraemia following carotid endarterectomy. BMJ Case Rep. 2013;2013:bcr2012008299. doi:10.1136/bcr-2012-008299
[7] Thames MD, Schmid PG. Interaction between carotid and cardiopulmonary baroreflexes in control of plasma ADH. Am J Physiol. 1981;241(3):H431–H434. doi:10.1152/ajpheart.1981.241.3.H431
[8] Lilly MP, Brunner MJ, Wehberg KE, Rudolphi DM, Queral LA. Jugular venous vasopressin increases during carotid endarterectomy after cerebral reperfusion. J Vasc Surg. 1992;16(1):1–9. doi:10.1067/mva.1992.35918
[9] Arora N, Jefferson JA. Hyponatremia. In: Papadakis MA, McPhee SJ, Rabow MW, eds. Current Medical Diagnosis & Treatment 2021. McGraw-Hill Education; 2021:877–885.
[10] Liamis G, Filippatos TD, Elisaf MS. Thiazide-associated hyponatremia in the elderly: what the clinician needs to know. J Geriatr Cardiol. 2016;13(2):175–182. doi:10.11909/j.issn.1671-5411.2016.02.002
[11] Filippone EJ, Ruzieh M, Foy A. Thiazide-associated hyponatremia: clinical manifestations and pathophysiology. Am J Kidney Dis. 2020;75(2):256–264. doi:10.1053/j.ajkd.2019.07.011
[12] Filippone E, Ruzieh M, Foy A. Thiazide-Associated Hyponatremia: Clinical Manifestations and Pathophysiology. American Journal of Kidney Diseases, 2019; 75, 256-264