Đánh giá bước đầu vai trò của đo lưu lượng dòng chảy qua cầu nối trong phẫu thuật bắc cầu động mạch vành tại Bệnh viện Thống Nhất

Đỗ Kim Quế1,2, , Lê Quốc Hưng, Trần Minh Trung, Chung Giang Đông, Nguyễn Trọng Lãm, Mai Tiến Luật, Nguyễn Văn Bé Hai
1 Bệnh viện Thống Nhất
2 Trường Đại học Y Phạm Ngọc Thạch

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Đặt vấn đề: Phẫu thuật bắc cầu động mạch vành (CABG) là phương pháp điều trị nền tảng cho bệnh động mạch vành đa nhánh. Đo lưu lượng dòng chảy theo thời gian chuyển (Transit-time flow measurement – TTFM) được xem như một công cụ đáng tin cậy để đánh giá chất lượng cầu nối trong mổ. Tuy nhiên, tại Việt Nam còn thiếu dữ liệu về giá trị tiên lượng của phương pháp này.


Phương pháp: Nghiên cứu hồi cứu được thực hiện trên 42 bệnh nhân trải qua CABG đơn thuần tại Bệnh viện Thống Nhất từ 01/2023 đến 09/2025. Các cầu nối được đánh giá lưu lượng trong mổ bằng TTFM, sau đó so sánh kết quả hậu phẫu giữa nhóm có chỉ số xung PI (Pulsatility Index – PI) ≤ 3 và nhóm PI > 3.  


Kết quả: Tuổi trung bình bệnh nhân là 62,5 ± 8,6; nam giới chiếm 85,7%. Động mạch vú trong trái và tĩnh mạch hiển được sử dụng nhiều nhất lần lượt trong 95,2% và 76,2% trường hợp. Tỷ lệ tử vong nội viện chung là 2,4%. Biến chứng thường gặp nhất là viêm phổi (14,3%) và suy tim sau mổ (26,2%). So với nhóm PI ≤ 3, bệnh nhân có PI > 3 có thời gian hậu phẫu dài hơn có ý nghĩa thống kê (3,6 ± 1,7 so với 2,2 ± 0,9 ngày; p = 0,017). Các biến cố khác như suy tim (38,5% so với 20,7%) và tử vong nội viện (7,7% so với 0%) có xu hướng cao hơn ở nhóm PI > 3 nhưng chưa đạt ý nghĩa thống kê. Không có sự khác biệt rõ rệt về tỷ lệ tái mổ, nhiễm trùng vết mổ, tổn thương thận cấp hay đột quỵ.


Kết luận: Đo lưu lượng cầu nối bằng TTFM trong CABG giúp cải thiện kết quả hậu phẫu. Chỉ số PI > 3 liên quan đến thời gian hồi phục hậu phẫu kéo dài và có thể phản ánh chất lượng cầu nối kém.

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

[1]. Rahimtoola SH. Coronary bypass surgery for chronic angina, 1981: a perspective. Circulation. 1982;65:225-241.
[2]. Tan PH, Azmi MI, Zulkifli Z, Amin MA, Hassan SNS, Zulkifli MFE, Hashim SA. Transit time flow measurement and outcome in coronary artery bypass grafting for surgeon and trainee. J Thorac Dis. 2022;14(1):36-42. doi: 10.21037/jtd-21-1550. PMID: 35242366; PMCID: PMC8828516.
[3]. Kieser TM, Taggart DP. The use of intraoperative graft assessment in guiding graft revision. Ann Cardiothorac Surg. 2018;7:652-62. 10.21037/acs.2018.07.06
[4]. Thuijs DJFM, Bekker MWA, Taggart DP, et al. Improving coronary artery bypass grafting: a systematic review and meta-analysis on the impact of adopting transit-time flow measurement. Eur J Cardiothorac Surg. 2019;56:654-63.
[5]. Jokinen JJ, Werkkala K, Vainikka T, et al. Clinical value of intra-operative transit-time flow measurement for coronary artery bypass grafting: a prospective angiography-controlled study. Eur J Cardiothorac Surg. 2011;39:918-23.
[6]. Oshima H, Tokuda Y, Araki Y, et al. Predictors of early graft failure after coronary artery bypass grafting for chronic total occlusion. Interact Cardiovasc Thorac Surg. 2016;23:142-9.
[7]. Di Giammarco G, Pano M, Cirmeni S, et al. Predictive value of intraoperative transit-time flow measurement for short-term graft patency in coronary surgery. J Thorac Cardiovasc Surg. 2006;132:468-74.
[8]. Raphael C, et al. Limitations of the New York Heart Association functional classification system and self-reported walking distances in chronic heart failure. Heart. 2007;93(4):476-82.
[9]. Campeau L. Letter: Grading of angina pectoris. Circulation. 1976;54(3):522-3. PMID: 947585.
[10]. Drost S, Drost CJ: Flow-based CABG patency evaluation: physical and statistical background. Transonic White Paper DRI(CV-30-wp) [internet] 2022 [cited 2022 Oct 27]; Available from: https: //www.transonic.com/white-paper-DRI(CV-30-wp).
[11]. Becit N, Erkut B, Ceviz M, et al: The impact of intraoperative transit time flow measurement on the results of on-pump coronary surgery. Eur J Cardiothorac Surg 2007; 32: 313–318
[12]. Takahashi K, Morota T, Ishii Y: A novel transit-time flow metric, diastolic resistance index, detects subcritical anastomotic stenosis in coronary artery bypass grafting. JTCVS Tech 2023; 17: 94–103